Algemene Beschouwingen van het CDA.

De begroting 2012 sluit op een haar na door een tegenvaller in de september-circulaire. Maar een bedrag van € 18000,-- moet ergens te vinden zijn of kan gedekt worden uit de reserve. Op zich lijkt dit goed en we hebben als raad in de kadernota uitgebreid besproken welke bezuinigingen zouden moeten plaats vinden. Met andere woorden: Deze bezuinigingen zijn in deze begroting verwerkt en daar kunnen we weinig meer van zeggen. Het huidige College heeft uitvoering gegeven aan de besluiten van de raad.
Dat stemt onze fractie tot tevredenheid. Het betekent dat dit College zich wat gelegen laat liggen aan de raad en dat vinden wij belangrijk, zeker in het kader van het dualisme.
We hebben in de raad een periode gekend waarin de grenzen van het dualisme werden opgezocht. Wat was de bevoegdheid van de raad en wat van het College. Een strikte scheiding werd voorgestaan. Nu slaat de slinger weer wat terug en zijn College en Raad meer partners dan voorheen. Voorbeeld: Voor de raadsexcursie dit jaar was ook het College uitgenodigd. De sfeer in de commissie en raad is plezierig en de oppositie constructief. Mijn fractie waardeert dat. Ondanks het duale systeem staan de Raad, als hoogste orgaan, het College als uitvoerend orgaan en de ambtelijke organisatie in onze gemeente ten dienste van de burger. Als de neuzen allemaal in diezelfde richting staan dan is mijn fractie er van overtuigd dat dit gemeentebestuur door haar burgers wordt gewaardeerd. De tijd zal het leren.

Voorzitter, het komende jaar zullen twee onderwerpen van groot belang zijn: ten eerste een nieuwe voorzitter van het College en van de Raad. Ten tweede zal er meer duidelijkheid komen over de herindeling. Wat het eerste betreft heeft mijn fractie het idee dat de Commissaris van de Koningin zijn bevoegdheid gebruikt om te doen wat hij wil. Mijn fractie betreurt het dat de vacature, zoals het nu lijkt, niet opengesteld wordt. Maar in de geschiedenis komt het wel meer voor dat met een kromme stok toch een rechte slag wordt gegeven. Wij hopen daar maar op.

Wat de herindeling betreft: onze fractie heeft het vermoeden dat de Provincie toch meer regie zal gaan voeren over deze zaak. Moeten we daar blij om zijn? Nee, maar wij hebben daar als fractie wel begrip voor omdat er geen muurbloempjes mogen ontstaan. Wij betreuren het ten zeerste dat de gemeente Ferwerderadiel een status aparte wil innemen in het Middelsee-gebeuren. Hiermee wordt de positie van de Middelsee-samenwerking verzwakt. Voorzitter, wij weten dat de overige Colleges naar oplossingen zullen zoeken en we willen die ook wel afwachten, maar een doorstart met alleen de gemeenten Het Bildt en Ljouwerteradiel lijkt ons niet haalbaar. Daarvoor wordt de nieuwe gemeente te klein. Wij hebben in ons CDA-programma staan dat als er heringedeeld moet worden onze voorkeur uitgaat naar een fusie van de Middelsee-gemeenten. Gezien de ontwikkelingen zullen wij ons bestuur en leden voorstellen doen om dit te wijzigen.
Dan de begroting zelf. Voorzitter in de Commissie heeft onze fractie aangegeven, dat de begrootte bedragen in de diverse programma’s leidend moeten zijn voor de jaarrekening. Wij vragen dat van vele organisaties die van onze gemeente subsidie ontvangen. Men moet zich houden aan de begroting. Wij zullen dit nu verder niet per programma herhalen, maar wij zullen als fractie hier kritisch naar blijven zien. Begrotingswijzigingen in 2012 moeten zoveel mogelijk achterwege blijven tenzij er een dringende reden is.

Een paar onderdelen daaruit willen we noemen. We hebben extra geld beschikbaar gesteld voor het groen en de wegen. Aan de wegen is hard gewerkt en we vinden dat de inhaalslag is gemaakt. De wegen liggen er over het algemeen weer netjes bij en de aanzienlijke winterschade is grotendeels hersteld. Aanbestedingsvoordelen hebben hierin een rol gespeeld. We zijn daar blij om. Het groen in onze gemeente verdient nog wel meer aandacht. Dat betekent niet dat er meer geld voor moet worden uitgetrokken, maar dat de werkzaamheden beter moeten worden uitgevoerd. Wij gaan er vanuit dat de portefeuillehouder hier aandacht aan zal schenken.

Het onderwijs baart ons wel zorgen voor de komende begroting en de komende jaren. Hoewel er minder geld voor het onderwijs uit de Rijksbegroting komt en wij in onze gemeente last hebben van krimp, moet het onderwijs zich hier aan aanpassen. Dat is voor het onderwijs wel even wennen. Die cultuuromslag zal bij Fier moeten worden gemaakt. Uit informatie blijkt dat bij het bijzonder onderwijs deze cultuuromslag reeds lang geleden is gemaakt en dat men daar beter op ingespeeld is. Wij zullen als fractie de onderwijsorganisatie Fier kritisch volgen en we willen geregeld op de hoogte worden gehouden van de ontwikkelingen.
Wij wachten ook met spanning af hoe het onderwijs in onze gemeente zal reageren op de onderwijsvisie die op dit moment in dat veld wordt besproken. Prognoses van krimp zullen onder ogen moeten worden gezien en de besturen van de scholen moeten hierop anticiperen in plaats van achteraf reageren.
De Brede school in Berltsum krijgt na vele jaren van voorbereiding nu eindelijk zijn vorm. Wij complimenteren het College voor de voortvarendheid waarmee aan dit dossier is gewerkt en wij hopen nog in deze raadsperiode dat het nieuwe schoolgebouw kan worden geopend.

De subsidieverlening in programma 6 Cultuur, sport en recreatie, is hoog. Wij pleiten voor een jaar-maximering per onderdeel. De algemene subsidieverordening is reeds aangepast en behandeld. Daar kunnen straks de onderscheiden uitvoeringsregelingen aan worden opgehangen. Wij zien de voorstellen op korte termijn tegemoet, want dit is meer dan noodzakelijk om aanvragen en subsidie met elkaar in evenwicht te brengen. Dit is ook noodzakelijk volgens het College-accoord.
In programma 8 Welzijn en zorg, is het moeilijk begroten. Open einden en landelijke wetgeving zijn hier debet aan. Er komen steeds meer taken op de gemeente af en of we daar het benodigde geld bij krijgen is maar afwachten. Jeugdzorg en WMO worden steeds meer op het bordje van de gemeenten gelegd. AWBZ-taken worden ook de komende jaren overgeheveld naar gemeenten. Is hier rekening mee gehouden in de meerjarenbegrotingen? De kinderopvang lijkt goed te verlopen in onze gemeente, maar blijft dit zo nu er een tendens merkbaar is dat ouders meer zelf voor hun kinderen gaan zorgen of dat er familie wordt ingeschakeld. Je ziet steeds meer Pakes en Beppes bij het schoolstek staan. Een teruglopend aantal kinderen in de kinderopvang en de daaraangekoppelde financiering moet worden opgevangen door de kinderopvang-organisatie zelf en het eventuele tekort niet bij de overheid worden neergelegd.

In programma 9 wordt gesproken o.a. over de zoutwinning. Wat zijn wij blij dat dit mes van tafel is. We hebben in deze raad unaniem een motie ondersteunt voor de afwijzing van boren voor zoutwinning in onze gemeente. De burgers, met name die uit Skingen en Slappeterp verdienen hier een groot compliment. Zij zijn degenen geweest die een geweldige inspanning hebben geleverd om dit tij te keren. Ze hebben tegenwind gehad maar hebben de moed niet verloren. Met ons College en overige politieke en semi-overheidsorganen hebben zij samen het protest inhoud gegeven. Wij hebben daar als fractie alle respect voor. Dit mag een voorbeeld zijn voor anderen.
Wat de afvalstoffenheffing betreft kunnen wij kort zijn: wij vinden de stijging van deze lasten te hoog ten opzichte van de reserve in de voorziening voor deze post. Volgens het advies is de reserve bijna twee ton. Dit is geld wat burgers hebben opgebracht boven de 100% dekking. Dat er een bepaalde reserve is vinden wij als fractie prima, maar deze reserve is ons te hoog. Wij zullen bij de behandeling van de belastingtarieven hiervoor een amendement indienen om de kosten voor de burger te beperken. Dit mede tegen de achtergrond dat Omrin heeft gezegd dat wanneer de REC in werking is getreden het tarief voor de afvalverwerking naar beneden zal worden bijgesteld. Wij komen hier dus op terug. Dit amendement zal bij aanvaarding geen invloed hebben op deze begroting omdat het tekort dat ontstaat uit de reserve afvalstoffenheffing kan worden gedekt.

Voorzitter, er is nog veel meer te vertellen over deze begroting en lijst van investeringen. Wij vinden als fractie dat het College en de ambtelijke organisatie een goede begroting hebben gepresenteerd, waarvoor wij ons als gemeente niet hoeven te schamen. De lastendruk is in vergelijking met andere gemeenten redelijk beperkt gebleven. Wij hopen dat beleid de komende jaren te kunnen voortzetten.
Onze fractie wil het College en het ambtelijk apparaat bedanken voor hun inzet bij de totstandkoming van deze begroting en stemmen in met de begrotingsvoorstellen die door het College zijn gedaan.